انواع وسواس را بشناسیم؟

وسواس (OCD) چیست؟ 

در واقع اختلال وسواسی یکی از شایع ترین و ناتوان کننده ترین اختلالات روانشناختی به شمار می آید که به عنوان چهارمین اختلال شایع در بین اختلالات روانپزشکی توصیف می گردد.این اختلال باعث آشفتگی و ناتوانی فرد در حیطه های شغلی، روابط اجتماعی، بین فردی و زناشویی در زندگی روزمره این بیماران می گردد.

وسواس نیز مانند خیلی از بیماری‌های دیگر دارای علائم مختلفی است، که در ادامه به بررسی مهمترین این علائم خواهیم پرداخت.

مهمترین علائم وسواس و یا OCD

وسواس با علائم مختلفی می‌تواند بروز کند، که مهمترین آن به شرح ذیل است:

• وسواس فکری

افکار و تصاویری هستند که مرتبا در ذهن فرد تکرار شده و زندگی او را مختل می‌کند. افکاری مزاحم وعجیب، مانند: نگرانی‌های طولانی به خصوص در مورد یک بیماری مانند سرطان، نگرانی درباره اتفاقات وحشتناکی که ممکن است برای عزیزان منجر شود. مانند تصادف و یا شستن 

• وسواس عملی

وسواس عملی، رفتارهایی است که فرد فکر می‌کند، مجبور است تا مدام آن‌ها را تکرار کند. این رفتارها برای کاهش استرس و اضطراب در فرد به وجود می‌آید. زمانی‌که شما دچار افکار وسواسی می‌شوید، برای رهایی از آن برای خود قوانینی را ایجاد می‌کنید. به عنوان مثال چک کردن مداوم درها، تا مطمئن شوید که درها را قفل کرده‌اید، شستن دست‌ها تا جایی که دستانتان خشک و یا زخم شوند.

• وسواس جبری

افرادی که دارای وسواس جبری هستند، دارای رفتاری رسمی و خشک بوده و روابط عاطفی کند و یا پرچالشی دارند.

• وسواس نجسی و پاکی

یکی دیگر از انواع وسواس، وسواس نجسی و پاکی است. اسلام نیز می‌گوید که وسواس نوعی بیماری است. اگر شما به عنوان یک فرد مسلمان، شک کردید که شی و یا فردی نجس است، نباید به آن اعتنا کنید، زیرا شما دچار عمل حرام وسواس شده‌اید.

• وسواس آلودگی

برخی از افراد فکر می‌کنند که ذره‌ای کوچک، می‌تواند قسمت عظیمی از سطوح را آلوده کند. مثلا اگر از پلاستیک آشغال، قطره‌ای آب آلوده بر روی زمین آشپزخانه بریزد، کل سطح زمین را با وایتکس و محلول‌های ضدعفونی تمیز می‌کنند.

• وسواس جنسی

وسواس جنسی با کمال طلبی رابطه مستقیمی دارد. مثلا شریک احساسی کمال طلب، فکر می‌کند که همسرش در رابطه عاطفی باید بتواند برای او خانه، ماشین و یا لباس‌های رنگارنگ خریداری کند. اما اگر همسرش نتواند تا توقعات وی را برآورده کند، روابط عاطفی و جنسی آنها صدمه خواهد خورد.

• وسواس مذهبی

افرادی که دارای وسواس مذهبی هستند، وقتی به اسامی پیامبران و امامان توهین می‌شود، شروع به ذکر و یا توبه کردن می‌کنند. در برخی موارد افرادی که مذهبی هستند از حضور در مجالس شادی، مانند جشن‌ها و یا عروسی‌ها خودداری می‌کنند، زیرا فکر می‌کنند، بنده گناهکار خداوند خواهند شد.

• وسواس چک کردن

در وسواس چک کردن، افراد هر موضوعی را برای اینکه اشتباه و یا خطایی ایجاد نشود، بارها و بارها چک می‌کنند. به عنوان مثال زمانی‌ که از خانه بیرون می‌روند، چند بار قفل در خانه را چک می‌کنند.

• وسواس تکرار

وسواس تکرار، شامل یک سری افکار تکراری و تصاویر تصادفی که ناخواسته در ذهن انسان تکرار می‌شود و باعث اختلال در روند زندگی افراد می‌گردد.

وسواس در کودکان

متخصصان علوم رفتاری معتقدند که دلیل اصلی شکل‌گیری وسواس در کودکان، به خاطر روش‌های تربیتی والدین، نابهنجاری‌های خانوادگی و حتی گاهی وراثت، باعث ایجاد این اختلال در کودکان می‌شود. به عنوان مثال، زمانی‌که کودکان از محیط خارج به محیط خانه برمی‌گردند، والدین بارها و بارها به او تکرار می‌کنند که دستهایت را شستی، دستهایت کثیف هستند، این امر در کودک منجر به تشویش و اضطراب شده و زمانی‌که کودک کمی بزرگتر می‌شود، بیماری وسواس در او شکل می‌گیرد.

وسواس فکری در کودکان

برای اینکه بتوانید تا پی ببرید که آیا کودکان به وسواس فکری دچار شده‌اند و یا خیر، به این نکات توجه کنید.

• شستن دست و صورت به مدت طولانی
• گذاشتن زمان طولانی برای انجام تکالیف مدرسه
• نگران مرتب کردن و گذاشتن اشیاء در جای دقیق آن
• توجه زیاد به نظم وتقارن وسایل اتاق
• تکرار برخی از رفتارهای خاص